بررسی رابطه نمادپردازی‌های عرفانی دو اثر ئی‌چینگ و فنگ‌شن‌ین‌آی با منطق‌الطیر عطار در سیمرغ، بط، خروس، غاز و درنا

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکده علوم انسانی سمنان- گروه ادیان و عرفان- مدیر گروه و استادیار

2 ادیان و عرفان، عرفان اسلامی/ دانشگاه سمنان

چکیده

منظومه‌های رمزی و تمثیلی یکی از شاهکارهای ایران زمین است که می‌توان نمونه‌هایی مثل آن را در دیگر نقاط جهان دید. در پژوهش حاضر که به شیوه توصیفی تحلیلی انجام شده است، از پرندگانی چون سیمرغ، بط، خروس، غاز و درنا در حوزه سیوسلوک عرفانی در دو کتاب ئی‌چینگ و فنگ‌شن‌ین‌آی و نیز منطق‌الطیر بحث شده است و رابطه میان آن دو کتاب با منطق‌الطیر مورد تحلیل قرار گرفته است.
نتایج به دست آمده حاکی از آن است که در مواردی نظیر الگوها، کنش‌ها و تناسب‌ها میان پرندگان یادشده در هر دو فرهنگ و ادب عرفانی شباهت‌هایی در توجه به سیروسلوک، طهارت، تهدیب باطنی، دوری از خودفریفتگی، توجه به غایت‌الغایات و تحمل مشکلات و مصائب سلوک با اشراف اندیشه ابدیّت و جاودانگی وجود دارد.
با توجه به قدمت این دو کتاب و تحقیقات انجام شده، می‌توان گفت که چینیان در حوزه مذهب و برخی صنایع از ایران پیش از اسلام متأثر شده؛ اما در حوزه فرهنگی و تجاری پس از اسلام، هنر و نمادپردازی‌ها و داستان‌های ادبی و عرفانی چین بر شعراء و نویسندگان ایرانی تأثیرگذار بوده‌اند و در این میان عطار نیز مستثنی از این امر نبوده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating the relationship between Mystical Symbols on the two Works of I Ching and Feng Sen Yen I with Attar's Manteqh-ol-Teir in Phoenix, Duck, Rooster, Mandarian and Crane.

نویسندگان [English]

  • Azim Hamzeian 1
  • Raheleh Mirakhorli 2
1 Islamic mysticism/semnan uiversity
2 Islamic mysticism/ Semnan university
چکیده [English]

Encrypted and allegorical poems are one of the masterpieces of Iran, which can be seen in other parts of the world. In the present study, which was performed in a descriptive-analytical manner, birds such as Phoenix, Duck, Rooster, Mandarian and Crane in the field of mystical in treading a path have been discussed in two books, I Ching and Feng Sen Yen I, as well as Manteqh-ol-Teir and the relationship between thise two books has been analyzed with Manteqh-ol-Teir.
The results show that in cases such as patterns, actions and proportions between the birds mentioned in both culture and mystical literature, similarities in attention to in treading a path, purity, esoteric refinement, avoidance of self-deception, attention to the end of induction, enduring the problems and sufferings of conduct with the aristocracy of the idea of eternity and immortality.
Given the antiquity of these two books and research on Manteqh-ol-Teir and other research, it can be said that the Chinese were influenced by pre-Islamic Iran in the field of school and some industries; But in the post-Islamic cultural and commercial field, art and literary symbolism and stories have influenced Iranian poets and writers, and Attar has not been an exception.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Manteqh-ol-Teir
  • I Ching
  • Feng Sen Yen I
  • Phoenix
  • Crane