اصول اخلاقی انتشار مقاله

اصول اخلاق:

نشریات می بایست درصدد انتشار مقالات علمی – پژوهشی، مسئله‌محور و نوآورانه باشند.

نویسنده  و افرادی فعال در نشریه (سردبیر مجله، اعضای هیئت تحریریه، مدیرداخلی ویراستار و ناشر) می بایست قوانین و منشور اخلاقی  نشریه را قبول کرده و  در آن به توافق رسیده باشند .

منشور اخلاقی در COPE ، راهنمای نویسندگان و عوامل فعال در نشریات است.

 

 تصمیم‌گیری‌های نشر و چاپ

قوانین حق تکثیر و اقتباس از سایر آثار ادبی می بایست توسط نشریه رعایت شده و حق افراد در هنگام انتشار محفوظ باشد.

 

تصمیم‌گیری منصفانه درباره مقالات

تصمیم گیری درباره مقالات در هر مرحله ای بدون توجه به نژاد، جنسیت ، گرایش جنسی ، باورهای مذهبی ، قومی، شهروندی، و یا فلسفه سیاسی نویسندگان انجام شود.

 

محرمانه بودن اطلاعات

اطلاعات شخصی نویسندگان مقالات برای تمامی افرادی که به  آن دسترسی دارند مانند سردبیر، اعضای هیات تحریریه و مدیر داخلی و اجرایی نشریه و سایر عوامل فعال (غیر از نویسنده مربوطه) مانند داوران، مشاوران ، ویراستار و ناشر امانتدار می بایست کاملاً محرمانه بوده و در هر زمانی از آن محافظت شود.

رعایت منافع اشخاص

امکان استفاده از نتایج تحقیقات سایرین می بایست با ارجاع دهی و اجازه کتبی و صریح از نویسنده  انجام شود. 

 

وظایف داوران

1-کمک به تصمیم گیری تحریریه

داوران در بررسی کیفی، محتوایی و علمی مقالات، به سردبیر نشریه یاری رسانده و یا از طریق ارتباط اعضای تحریریه با نویسنده محترم به بهبود و ارتقاء کیفی و محتوایی مقالات کمک کنند.

2-سرعت عمل

داوران انتخاب شده می بایست بعد از بررسی اولیه، بلافاصله سردبیر نشریه را در جریان نتیجه آن قرار دهند که شامل:

عدم داوری مقاله به دلیل نبودن موضوع مقاله در حوزه کار داور، کمبود وقت یا... است.

داوری همراه با تآخیر به دلیل شلوغ بودن وقت، عدم دسترسی به امکانات کافی و... است.

 

3- محرمانه بودن اطلاعات

کلیه اطلاعات موجود در مقالات می بایست برای داور محرمانه تلقی شده و داور در حفظ آن بکوشد .

 

4- داوری با ارائه مستندات و استدلال‌های علمی و شفاف

  داوری مقالات می بایست بر اساس مستندات علمی و استدلال کافی باشد، با وضوح و به روشنی بیان شود و این مدارک به نشریات و نویسندگان ارائه شود و از اعلام نظر سلیقه ای، شخصی ، نژادی و مذهبی و غیره در داوری مقالات خودداری کند.

 

5- توجه به منابع استفاده شده در مقاله

 توجه به منابع استفاده شده در مقاله از دیگر وظایف داوران است. کلیه تحقیقات، موضوعات و نقل قول هایی که در مقاله استفاده شده است می بایست با ارجاع دهی کامل در کتابنامه همراه باشد.

 

6-عدم داوری مقالات با مقاصد شخصی

داوران مقالاتی که منافع اشخاص، موسسات و شرکت های خاصی به وسیله آن حاصل می شود و یا روابط شخصی در آن مشاهده می شود را نمی بایست برای داوری قبول کنند.

 

وظایف نویسندگان

1-ارائه مقالات علمی و استاندارد

نویسندگان مقالات به صورت علمی و منسجم، مطابق استاندارد نشریات آماده کنند. روش به کار رفته در مقاله با دقت و عینی انجام گرفته و داده ها به صورت صحیح گزارش شود. از طریق ارجاع دهی کامل، حقوق سایر اشخاص در مقاله رعایت شود. از ابراز موضوعات حساس و غیراخلاقی، سلیقه ای و شخصی، نژادی و مذهبی و اطلاعات جعلی و نادرست و ترجمه از آثار دیگران بدون ذکر عنوان در مقاله خودداری شود

 

2-ارائه داده های خام در صورت نیاز

از نویسنده خواسته شود در صورت نیاز داده های خام، مصاحبه‌ها و یا پرسشنامه ها و سایر ابزار به کار رفته در تحقیق را ارائه و معرفی نماید. دسترسی عمومی به این اطلاعات  سازگار با بیانیه (ALPSP –STM) به بهبود کار مقالات کمک می نماید.

 

3-اصالت مقاله ارائه شده

مقالات ارائه شده توسط نویسندگان می بایست کار خود نویسنده ارائه کننده مقاله بوده و هر گونه استفاده از تحقیقات سایر افراد با ذکر منبع در مقاله آورده شود.

 

4-عدم انتشارهمزمان یک مقاله و یا مقاله پذیرش و چاپ شده

  ارائه همزمان یک مقاله به چند نشریه و یا مقالات منتشر شده و یا پذیرش شده به سایر نشریات خلاف قوانین است.

 

5-ذکر ارجاع‌دهی مناسب

ارجاع دهی شامل ذکر کلیه کتاب ها، نشریات و پایگاه های اینترنتی و سایر تحقیقات اشخاص در کتابنامه است.

 

ذکر فرد مسئول و همکاران در مقاله و دقت در عدم وجود اسامی غیرمرتبط

فرد مسئول مقاله کسی است که در تهیه، آماده سازی، طراحی و اجرای مقاله سهم عمده را به عهده داشته است و سایر نویسندگان نیز به عنوان همکار در مقاله ذکر می شوند و نویسنده اصلی مقاله می بایست نسبت به وجود نام و اطلاعات تمامی نویسندگان و عدم وجود نامی غیر از نویسندگان مقاله اطمینان حاصل کند همچنین کلیه نویسندگان مقاله را مطالعه و نسبت به ارائه آن به توافق رسیده باشند.

 

اطلاع‌رسانی در خصوص وجود خطرات احتمالی برای انسان ها یا سایر موجودات زنده

هر گونه خطراتی که به واسطه تحقیق هر نویسنده، متوجه انسان ها و یا سایر موجود می شود، می بایست به وضوح در مقاله ذکر شده باشد.

 

ذکر پشتیبان‌های مالی

نویسندگان می بایست کلیه پشتیبان ها مالی مقاله خود را نیز معرفی نمایند. 

 

اعلام وجود خطاهای اساسی در مقالات

نویسنده در هر زمانی که متوجه هر گونه خطا و بی‌دقتی در مقاله خود شود نشریه را در جریان آن قرار داده، نسبت به اصلاح آن اقدام و یا مقاله را بازپس گیرد.

 

.http://publicationethics.org/ files/Persian%20%281%

29.pdf

اصول اخلاقی نشریه و مصادیق سوء رفتار در نشر

سیاست های اخلاقی این مجله براساس اصول کمیته بین المللی اخلاق نشر (Cope) و رعایت منشور اخلاقی نشریات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری می باشد که  نشریات دانشگاه آزاد اسلامی به آنها متعهد هستند. همچنین اداره انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی نظارت کامل بر تمامی مقالات منتشره نشریات این دانشگاه داشته و تمامی نشریات ملزم به رعایت اصول اخلاقی کمیته نشر بین المللی و سیاست های مورد نظر دانشگاه در این خصوص هستند. مؤلفان، داوران، دبیران علمی و سردبیر هنگام همکاری با این نشریه باید این اصول اخلاقی را رعایت کنند.

 

مشروح اصول کمیته بین المللی اخلاق نشر درآدرس روبرو در دسترس است:   http://publicationethics.org

 

وظایف و مسئولیت های ناشر، سردبیر، دبیران علمی ، داوران، مولفان

وظایف و مسئولیت های ناشر:

  1. این نشریه متعهد است که تصمیمات اتخاذ شده در رابطه با رونوشت های ارسال شده فقط براساس قضاوت های های تخصصی و حرفه ای بوده و از علایق شخصی به دور است.
  2. این نشریه متعهد به حفظ صیانت از سوابق دانشگاهی و تحقیقاتی است.
  3. این نشریه رعایت اصول اخلاقی توسط سردبیر و دبیران علمی، هیات تحریریه، و داوران را مورد کنترل قرار می‌دهد.
  4. این نشریه دائما در حال تحلیل مقالات از لحاظ سرقت ادبی و تقلب و سوء رفتارهای احتمالی است.
  5. این نشریه در مواقع نیاز اصلاحات، توضیحات، و واپس گیری های لازم را انجام خواهد داد.
  6. این نشریه در صورت اثبات هر سوء رفتار با آن برخورد خواهد کرد.

 

وظایف و مسئولیت های سردبیر و دبیران علمی:

  1. دبیران علمی این نشریه باید رونوشت های ارسال شده را تا هنگام انتشار، محرمانه نگه دارند.
  2. سردبیر، دبیران علمی و داوران تصمیمات موردنظر در رابطه با انتشار یا عدم انتشار یک رونوشت را اتخاذ میکنند.
  3. دبیران علمی این نشریه باید اصل بینامی داوران را حفظ کنند.
  4. دبیران علمی این نشریه باید از تعارض منافع جلوگیری کنند.
  5. دبیران علمی این نشریه ملزم به رعایت صیانت علمی و تلاش برای رفع نیازهای علمی خوانندگان خود هستند.
  6. دبیران علمی این نشریه سرقت ادبی و تقلب و کلاهبرداری های احتمالی را شناسایی کنند و در موارد نیاز اصلاحات، توضیحات، و واپس گیری ها و عذرخواهی ها را ارائه دهند.
  7. دبیران علمی این نشریه باید ذهن خود را فقط بر روی محتوای عقلانی متمرکز و محدود کنند.
  8. دبیران علمی این نشریه نباید اطلاعات رونوشت ها را برای افرادی غیر از نویسندگان، نویسنده ی مسئول و داوران فاش کنند.
  9. رونوشت های منتشر نشده توسط دبیران علمی و یا اعضای دیگر برای مقاصد شخصی مورد استفاده قرار نخواهد گرفت.

 

وظایف و مسئولیت های داوران:

  1. داوران این نشریه میبایست با دبیران علمی برای تصمیم گیری در رابطه با انتشار رونوشت های ارسال شده همکاری کنند.
  2. داوران دعوت شده به این نشریه باید در محرمانه نگه داشتن رونوشت های ارسال شده تلاش کنند.
  3. داوران باید نظرات خود را به دبیران علمی برای تصمیم گیری در رابطه با انتشار یا عدم انتشار رونوشت، در زمان لازم ارائه دهند.
  4. داوران همتا ملزم به رعایت محرمانه نگه داشتن رونوشت های ارسال شده و عدم استفاده از اطلاعات آنان برای مقاصد شخصی هستند.
  5. نظرات داوران در رابطه با رونوشت های ارسال شده باید فنی و تخصصی باشد.
  6. داوران نباید رونوشت هایی که در آن ها تعارض علایق با یکی از مؤلفین، شرکت ها، یا مؤسسات وجود دارد را داوری کنند.
  7. داوران باید تعارضات علایق را افشا کنند.

 

وظایف و مسئولیت های مؤلفان:

  1. رونوشت ها باید با نگارش صحیح و با اصطلاحات مناسب ارسال شود.
  2. رونوشت ها نباید در جای دیگری (بجز در قالب چکیده یا بخشی از یک سخنرانی، مقاله ی مروری، یا پایان نامه) چاپ شده باشند یا توسط نشریه دیگری تحت بررسی باشند.
  3. نویسنده ی مسئول باید از رضایت دیگر مؤلفان شریک مطمئن شود.
  4. یکی دیگر از مسئولیت های مؤلفان، حصول اطمینان و کسب اجازه ی موسسه ایست که رونوشت ارسال شده مربوط به آن است.
  5. یکی از شرایط ارسال رونوشت اینست که مؤلفان اجازه ی ویرایش آنرا برای خوانایی بیشتر بدهد.
  6. از مؤلفان انتظار میرود تا حامی مالی را برای اجرای و آماده سازی روند تحقیق به طور خلاصه بیان کنند.
  7. فرم تعهد اخلاقی می بایست که توسط مولفان امضا شود.
  8. در نشریه های دسترسی آزاد، مؤلفان حق مالکیت مقاله ی خود را دارند اما در کنار آن به عموم افراد اجازه ی دانلود، چاپ، و توزیع مقاله ی خود را نیز میدهند.
  9. همه ی مؤلفان یک رونوشت میبایست بر سر اینکه نویسنده مسؤول فرآیندهای بازنگری بعدی را پس از ارسال رونوشت بر عهده گیرد، توافق کنند.
  10. هنگامیکه مؤلف یا مؤلفین رونوشت خطای مهمی را در کارشان دیدند، می بایست سریعا دبیر علمی نشریه را برای تصحیح آن مطلع کنند.
  11. از آنجا که سرقت ادبی یکی از خطاهای جدی و غیراخلاقی محسوب می شود، همه ی مؤلفان میبایست بدانند که رونوشت های ارسال شده به این نشریه ممکن است توسط نرم افزارهای سرقت ادبی مورد تحلیل قرار گیرد.
  12. همه ی مؤلفان میبایست فرآیند ارسال یک رونوشت را در این نشریه مطالعه کنند.

 

مصادیق نقض اصول اخلاقی انتشار توسط نویسندگان:

  1. سرقت ادبی: سرقت ادبی به معنای استفاده ی عمدی از مقالات یا ایده های شخص دیگر به نام خود است. حتی استفاده از یک جمله شخص دیگر یا جملات قبلی خود بدون ذکر منبع، سرقت محسوب می شود. تمامی رونوشت های ارسال شده به این نشریه توسط نرم افزارهای سرقت ادبی مورد بازبینی قرار می گیرند.
  2. داده سازی و تحریف: اده سازی هنگامیست که محقق در عمل مطالعه ای را انجام نداده اما داده و نتیجه گیری ارائه می دهد. تحریف نیز هنگامی رخ می دهد که تحقیقی را انجام داده اما داده ها و نتایج آن را تغییر می دهد.
  3. ارسال همزمان:  هنگامیست که یک رونوشت به دو نشریه ارسال می شود.
  4. ارسال دونسخه ای (المثنی): هنگامی رخ میدهد که دو یا چند مقاله دارای فرضیات، داده ها، و نتایج یکسان هستند.
  5. ارسال تکراری (اضافی):به معنی تقسیم یک مطالعه به مقالات متعدد و ارسال آن ها می باشد.
  6. سهیم کردن نادرست مؤلف دیگر: همه ی مؤلفان لیست شده در مقاله می بایست در انجام آن سهیم باشند.
  7. دستکاری منابع: هنگامیست که در قسمت پایانی یک رونوشت منابع متعددی ذکر می شود، در حالیکه در محتوای متن نامی از آن ها برده نشده است.


((جهت مشاهده نمودار کمیته اخلاق انتشار «COPE» به زبان فارسی روی تصویر زیر کلیک کنید))