تحلیل اسطوره‌کاوی عشق در فرهنگ‌ گیلان (مطالعه موردی: روایت رعنا)

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه هنر اسلامی تبریز

2 گروه فرانسه دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

عشق، بیانگر‌ عمیق‌ترین نوع ‌ارتباط ‌بین ‌انسان‌هاست و همواره می‌تواند صورت‌های ‌متفاوتی به ‌خود بگیرد. بر این اساس، تمامی ‌انسان‌ها در ‌رابطة عاشقانه از یک الگوی ‌واحد ‌عاطفی ‌پیروی ‌نمی‌کنند؛ گاه ممکن است دست به ‌خشونت و یا مجازات ‌دیگری بزنند. اسطورۀ رعنا در منطقۀ گیلان، پیدایش‌ گونه‌ای عشق و دلدادگی و سرنوشت نافرجام در نظام‌ ارباب‌رعیتی حاکم بر جامعه‌ است. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیل محتوا، و با رویکرد اسطوره‌کاوی و بررسی روایت، درصدد توضیح عناصر تأثیرگذار بازنگری اسطورة عاشقانه رعنا است؛ همچنین هدف از این پژوهش، بررسی ابعاد گوناگون روایت اسطوره‌ای و شرایط ‌گفتمانی، پیرامتنی و فرامتنی آن است.
برای ‌شناخت ‌بهتر ‌رمزگان‌های ‌موجود در روایت‌، اسطوره‌کاوی می‌کوشد با تأکید بر روان‌کاوی و جامعه‌کاوی علاوه‌ بر مطالعة‌ متن‌، به ‌مطالعۀ ‌فرهنگ و گفتمان‌های حاکم بر اثر نیز ‌بپردازد. نتایج پژوهش بیان می‌کند که، روابط انسانی، به‌ویژه عاطفی می‌تواند بیانگر وضعیت تکاملی یک جامعه باشد و اگر جامعه‌ای بخواهد هویت زیبایی‌شناسی بومی خود را حراست نماید، راهی جز شناخت گذشتۀ خویش و توجه به اسطوره‌های بومی خود ندارد؛ زیرا، اسطوره‌ها الگوهای رفتاری و کرداری افراد جامعه تلقی می‌شوند و در بیشتر موارد، تأثیرگذاری آن‌ها به صورت ناخودآگاه انجام می‌‌گیرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Love in the Culture of Gilān (the Case Study: The Narrative of Ranā); A Mythological Approach

نویسندگان [English]

  • Zahra Mehdypour Moghaddam 1
  • Bahman namvar motlagh 2
1 Tabriz islamic art university
2 french language department. Shahid beheshti university
چکیده [English]

 
Love, which represents the deepest form of connection between human beings, can take on different forms. In a romantic relationship, not all people follow the same emotional pattern and some human beings may even resort to violence or punishment. The myth of Ranā in the region of Gilān in Iran depicts the emergence of a romantic relationship and its unfortunate fate in the lord and peasant system. By using descriptive-content analysis method and with a mythological and narratological approach, the present study seeks to explain the influential elements in the romantic myth of Ranā. Also, the various dimensions of this mythological narrative and its discourse, contextual and hypertextual conditions are examined. In order to better understand the symbols of the narrative, the attempt is made to study the prevailing culture and discourses with an emphasis on psychoanalysis and sociology. The results show that human relations, especially emotional, can indicate the evolutionary status of a society and if a society wants to preserve its indigenous identity and its own aesthetics, it has no choice but to know its past and pay attention to its native myths; because myths are considered as behavioral patterns of a particular society and in most cases, their influence is unconsciously experienced.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Mythological Approach
  • The Narrative of Ranā
  • Culturology
  • love
  • social context
بزی، کلثوم و غلامعلی حاتم. 1392. «اسطوره‌کاوی نقوش سنگ‌نگاره‌های ناهوک سراوان و بررسی حضور آن در زندگی انسان امروز منطقه». فصلنامه هنرهای تجسمی نقش‌مایه. س17. ش7. صص15ـ7.
حسین‌زاده یزدی، محمد. 1396. «پارادایم؛ افسانه یا واقعیت (تحلیل معناشناختی، خاستگاه و ارزیابی)». فصلنامه معرفت فلسفی. س14. ش3. صص134-101.
شادفر، موسی. 1395.  اشکور در تاریخ و گردشکری. چ1. تهران: انتخاب.
صدر اشکوری، محمد قلی.1390. چگونگی ‌زاده‌شدن ‌ترانۀ ‌رعنا. چ 1. تهران: درخت‌ بلورین.
_______________ . 1397.  جامعۀ ‌روستایی‌ اشکور: رحیم‌آباد. چ 1. رامسر: نستعین و بلور.
صوفی‌نژاد، مسعود.1380. رعنه (رعنا) قصه‌ای بومی از گیلان. چ1. تهران: ‌سیب ‌سبز.
عیسی‌پور، عزیز. 1398. «آواز ‌خونبار ‌رعنا». ماهنامه ‌پژوهشی‌ ره‌آورد ‌گیل. س14. ش88 و89. صص66ـ62.
مجیدی، حسن و غفوری‌فر، محمد و عابدی، جواد. 1394. «بررسی و تحلیل‌ شخصیت ‌ابن‌رومی براساس ‌نظریۀ ‌عقده ‌حقارت ‌آدلر». فصلنامه ‌علمی ‌پژوهشی‌ لسان ‌مبین. س6. ش20. صص162ـ139.
نامور مطلق، بهمن. 1388. «گذر از اسطوره‌سنجی به اسطوره‌کاوی (بررسی دو روش اسطوره‌ای و روابط آنها)». پژوهشنامه فرهنگستان هنر. ش14. صص108ـ92.  
__________. 1397. درآمدی بر اسطوره‌شناسی؛ نظریه‌ها و کاربردها، چ2. تهران: سخن.
__________. 1398.  اسطوره‌کاوی‌ عشق در فرهنگ ‌ایرانی. چ 1. تهران: سخن.
 
Eglish Sources
Durand, Gilbert. 1960. Introduction a la mythodologie. Mythes et societes. French: Albin Michel.
Rougemont, Denis. 1961. Les mythes de l'amour. French: Gillimard