بازخوانی منظومة ثئوگونی هسیودس در پرتو قاعدة«الواحد»

نوع مقاله: علمی پژوهشی

نویسندگان

1 استادیارگروه هنر، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد پژوهش هنر، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

چکیده

در این پژوهش به بررسی بنیاد یکی از قواعد مشهور فلسفة اسلامی در منظومةثئوگونی هسیودس پرداخته شده است؛ برای پیگیری این امر، نخست چارچوب‌های ممکنی که به بررسی چنین امری اختصاص دارند، مورد پژوهش قرار گرفته‌اند و از میان آنها دیدگاهی که نه بر انفکاک قطعی و تاریخی اندیشة اسطوره‌ای از اندیشة فلسفی، بلکه بر تداوم و تطور آنها رأی داده است، به عنوان منظری متناسب‌تر انتخاب شده است. در بخش دوم این پژوهش بر اساس چنین رویکردی به توضیح اجمالی قاعدة «الواحد» پرداخته شده و با استفاده از این قاعده به بررسی منظومةثئوگونی اقدام شده است. درک ابتدایی قاعدة علیت، سنخیت میان علت و معلول، فروکاهش کثرت به وحدت در این منظومه را می‌توان در تبارشناسی خدایان، رابطه والد و فرزند و شباهت‌های آنها و بکرزایی بازشناخت. از این منظر مفاهیم فلسفی مذکور و مشابه‌های آنها در اسطوره ثئوگونی را می‌توان در پرتو قاعدة الواحد چونان غایتی متحد کننده، مورد بازخوانی قرار داد و بساطت و نامتعین بودن علت نخستین را به خوبی مشاهده کرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Re-reading of the Rule of Al-Wahid inHesiod’s Theogony

نویسندگان [English]

  • mahtab mobini 1
  • amin shahrodi 2
چکیده [English]

In the present article, one of the most famous rules of Islamic philosophy in Theogony written by Hesiodis considered. We assume that there is a historical connection between mythical and philosophical thoughts, and mythical concepts have been developed in passage of time. Then and after a cursory examination of the rule of Al-Wahid (exuno non fit nisi unum, only one can come from one), we examine Theogony based on the mentioned rule. In that book with regards to genealogy of gods and the relationship of parents and children,a primary understanding of the principle of “same cause, same effect” and “reduction of plurality to unity”can be recognized. Also, simplicity and undeterminateness of the first cause can be re-examined and re-recognizedin Hesiod’s book. 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Myth
  • philosophy
  • The Rule of Al-Wahid
  • Theogony
  • Hesiod
آزادگان، جمشید.1390. تاریخ ادیان ابتدایی و قدیم. چ پنجم. تهران: سمت.

ابن سینا. 1385. اشارات و تنبیهات. ترجمة حسن ملکشاهی. ج1. چ پنجم. تهران: سروش.

برلین، آیزایا. 1388. ریشه‌های رومانتیسم.ترجمة عبدالله کوثری. چ سوم. تهران: ماهی.

ـــــــــــ . 1389. مجوس شمال. چ2. ترجمه رضا رضایی. تهران: ماهی.

خراسانی، شرف‌الدین. 1387. نخستین فیلسوفان یونان. چ چهارم. تهران: علمی و فرهنگی.

ابراهیمی دینانی، غلامحسین. 1380. قواعد کلی فلسفی در فلسفه اسلامی. ج1. چ سوم. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

فاطمی، سعید. 1387. مبانی فلسفی اساطیر یونان و روم. ج1. چ دوم. تهران: دانشگاه تهران.

فریزر، جیمز جرج. 1388. شاخة‌ زرین. ترجمة کاظم فیروزمند. چ ششم. تهران: آگاه،

کاپلستون، فردریک. 1385. تاریخ فلسفه.ج1. ترجمة سید جلال الدین مجتبوی. چ پنجم. تهران: علمی و فرهنگی.

ــــــــــــــــ .1382.  تاریخ فلسفه. ترجمة بهاءالدین خرمشاهی. ج8. چ سوم. تهران: علمی و فرهنگی.

ــــــــــــــــ . 1386. تاریخ فسلفه. ترجمة عبدالحسین آذرنگ و سید محمود یوسف ثانی. ج9. چ دوم. تهران: علمی و فرهنگی.

کاسیرر، ارنست. 1385. افسانه دولت. ترجمة نجف دریابندری. چ دوم. تهران: خورازمی.

گمپرتس، تئودور. 1375. متفکران یونانی ترجمة محمدحسن لطفی. ج1. تهران: خوارزمی.

مظفری، علیرضا و محمدنبی تولایی .1390. «زایشاسطورهاینودراودیسۀهومرازاسطورهایکهن»، فصلنامۀعلمی ـ پژوهشی ادبیات عرفانی و اسطوره‌شناختیداﻧﺸﮕﺎهآزاداﺳﻼﻣﯽواﺣﺪﺗﻬﺮانﺟﻨﻮب، س7، ش24.

هسیودس. 1387.ترجمة و شرح تئوگونی هسیودس. ترجمه فریده فرنودفر. تهران: دانشگاه تهران.

همیلتون، ادیت. 1387الف. سیری در اساطیر یونان و رم. ترجمة عبدالحسین شریفیان. چ سوم. تهران: اساطیر.

همیلتون، مالکوم. 1387ب. جامعه‌شناسی دین. ترجمۀ محسن ثلاثی. تهران: ثالث.

یگر، ورنر. 1376.پایدیا. ترجمة محمدحسن لطفی. ج1 تهران: خوارزمی.

 

English Sources

Caldwell, Richard. 1989. The Origin of The Gods. New York: Oxford University press.

Coleman, J, A. 2007.The Dictionary of Mythology. Singapore: Arcturus.

Hesiod, Theogony. 2006. Works and Days, Testimonia. Volume 1. edited and trabslated by Glenn W Most. London: Harvard University Press.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

References

Āzādegān, Jamshid. (2011/1390SH). Tārikh-e adyān-e ebtedāei va ghadim. 5th ed. Tehrān: SAMT.

Berlin, Isaiah Sir (2009/1388SH). Risheh-hā-ye romāntism (The roots pf romanticism). Tr. by 'Abdollāh Kosari. 3rd ed. Tehrān: Mvhi.

Berlin, Isaiah Sir. (2010/1389SH). Majous-e shomāl (The Magus of the North). 2nd ed. tr. by Rezā Rezāei. Tehrān: Māhi.

Cassirer, Ernst. (2006/1385SH).  Afsāneh-ye dowlat (The myth of the state). Tr. by Najaf Daryā-bandari. 2nd ed. Tehrān: Khārazmi.

Copleston, Fredric. (2003/1382SH). Tārikh-e Falsafeh (A history of philosophy). Tr. by Bahā'-eddin Khorram-shāhi. Vol. 8. 3rd ed. Tehrān: 'Elmi o Farhangi.

Copleston, Fredric. (2006/1385SH). Tārikh-e Falsafeh (A history of philosophy). Tr. by S. Jalāl-oddin Mojtabavi. Tehrān: 'Elmi o Farhangi.

Copleston, Fredric. (2007/1386SH). Tārikh-e Falsafeh (A history of philosophy). Tr.by 'Abdol-hossein Āzarang and Seyyed Mahmoud Yousef Sā'ni. Vol. 9. 2nd ed. Tehrān: 'Elmi o Farhangi.

Ebrāhimi Dināni, Gholām-hossein. (2001/1380SH). Ghavā'ed-e kolli falsafi dar falsafeh eslāmi. Vol 1. 3rd ed. Tehrān: Pazhouheshgāh-e 'Oloum-e Ensāni o Motāle'āt-e Farhangi.

Fātemi, Sa'eid. (2008/1387SH). Mabāni-e falsafi-e asātir-e Younān va Roum. Vol. 1. 2nd ed. Tehrān: Tehrān University.

Frazer, James George. (2009/1388SH). Shakheh-ye zarrin (The golden bough: a study in religion and magic). Tr. by Kāzem Firouzmand. 6th ed. Tehrān: Āgah.

Gomperz, Theodor. (1996/1375SH). Motaffakerān-e Younāni (Greek thinkers: A History of Ancient Philosophy). Tr. by Mohammad Hasan Lotfi. 1st ed. Tehrān: Khārazmi.  

Hamilton, Edit. (2008/1387SH)a. Seiri dar Asātir-e Younān o Rum (Mythology: Timeless tales of Gods and Heroes). Tr. by 'Abd-ol-hossein Sharifiyān. 3rd ed. Tehrān: Asātir.

Hamilton, Malcolm. (2008/1387SH)b. Jāme'eh-shenāsi-ye din (The Sociology of religion). Tr. by Mohsen Salāsi. Tehrān: Sāles.

Hesiod. (2008.1387SH). Tarjomeh va sharh-e te'ogoni Hesiod (Hesiod's Theogony). Tr. by Farideh Farnoud-far. Tehrān: Tehrān University.

Ibn Sinā. (2006/1385SH). Eshārāt o tanbihāt. Tr. by Hasan Malek-shāhi. Vol. 1. 5th ed. Tehrān: Soroush.

Jaeger, Werner. (1997/1376SH). Paidiyā (Paideia). Tr. by Mohammad Hasan Lotfi. Vol. 1. Tehrān: Khārazmi.

Khorāsāni, Sharaf-oddin. (2008/1387SH). Nakhostin filsoufān-e Younān. 4th ed. Tehrān: 'Elmi o Farhangi.

Mozaffari, 'Ali Rezā and Mohammad Nabi Tavallā'ei. (2011/1390SH). "Zāyesh-e ostoureh-ei now dar Odiseh va Homer az ostoureh-hā-ye kohan. Āzad University Quarterly Journal of Mytho-mystic Literature. Year 7. No. 24.