تحلیل ساختار رمان چراغ ها را من خاموش میکنم، بر اساس کهن الگوی سفر قهرمان

نویسنده

استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه حضرت نرجس (س) رفسنجان

چکیده

 
یکی از ماندگارترین کهن‌الگوهای موجود در ادبیات مکتوب و شفاهی، کهن‌الگوی سفر قهرمان است که جوزف کمبل مبتنی بر آرای یونگ درباره کهن‌الگوی قهرمان، آن را مطرح کرد. به عقیده کریستوفر وُگلر، بسیاری از فیلم‏ها و داستان‏های سراسر جهان نیز از این الگوی جهان‌شمول قصه‌ها و اسطوره‌ها برخوردار هستند؛ به عبارت دیگر، در برخی از داستان‌ها و فیلم‌ها و اسطوره‌ها و قصه‌ها عناصر ساختاری مشترکی یافت می‌شود و با تحلیلی جزئی‌تر می‌توان مراحل کهن‏ الگوی سفر قهرمان را در این آثار دید. مراحل کهن ‏الگوی سفر قهرمان را در رمان چراغ‏ها را من خاموش می‏کنم نیز می‏توان مشاهده کرد که با کاوش در سازکار درونی این رمان آشکار می‏شود. شخصیت اصلی این رمان، مانند قهرمانان اساطیری سفری به دنیای درون و ذهن در پیش می‌گیرد و در پایان با اکسیر آگاهی و شناخت خود، به زندگی زناشویی و روابطش با اطرافیان بازمی‌گردد. پژوهش حاضر به تحلیل این رمان از این منظر اختصاص دارد.

کلیدواژه‌ها


 

اسماعیل‌پور، ابوالقاسم. 1387. اسطوره، بیان نمادین. تهران: سروش.

بیلسکر،‌ ریچارد. 1388. اندیشه یونگ. ترجمة حسین پاینده. چ۳. ویراست دوم. تهران: آشیان.

پاینده، حسین. 1392. گشودن رمان: رمان ایران در پرتو نظریه و نقد ادبی. تهران: مروارید.

پهلوان‌نژاد، محمدرضا و فائزه وزیرنژاد. 1388. «بررسی سبکی رمان چراغ‌ها را من خاموش می‌کنم با رویکرد فرانقش میان‌فردی نظریة نقش‌گرایی»، نشریة علمی‌-‌ پژوهشی ادب‌پژوهی. ش ۷و۸.

پیرزاد،‌ زویا. 1380. چراغ‌ها را من خاموش می‌کنم. تهران: مرکز.

چایلدز، پیتر. 1386. مدرنیسم. ترجمة رضا رضایی. تهران: ماهی.

حسن‌زاده دستجردی، افسانه. 1384. «نقد و بررسی آثار زویا پیرزاد». پایان‌نامه کارشناسی ارشد. با راهنمایی دکتر عبدالحسین فرزاد. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

ستاری، جلال. 1387. اسطوره و رمز. (مجموعه مقالات). تهران: سروش.

ـــــــــــــ. 1383. سایه ایزوت و شکرخند شیرین. تهران: مرکز.

شمیسا، سیروس. 1385. نقد ادبی. ویرایش دوم. تهران: میترا.

فوردهام، فریدا. 1388. مقدمه‌ای بر روان‌شناسی یونگ. ترجمة مسعود میربهاء. تهران: جامی.

کمبل، جوزف. 1391. قدرت اسطوره. ترجمة عباس مخبر. چ۷. تهران: مرکز.

ـــــــــــــ. 1389. قهرمان هزارچهره. ترجمة شادی خسروپناه. چ۴. مشهد: گل آفتاب.

کوپ، لارنس. ۱۳۹۰. اسطوره. ترجمة محمد دهقانی. چ۲. تهران: علمی و فرهنگی.

کوپر، جی. سی. 1379. فرهنگ مصور نمادهای سنتی. ترجمة ملیحه کرباسیان. تهران: فرشاد.

گورین، ویلفرد. ال و همکاران. 1383. راهنمای رویکردهای نقد ادبی. ترجمة زهرا میهن‌خواه. چ۴. تهران: اطلاعات.

مکاریک، ایرنا ریما. 1388. دانش‌نامه نظریه‌های ادبی معاصر. ترجمة مهران مهاجر و محمد نبوی. چ۳. تهران: آگه.

وگلر، کریستوفر. 1390. ساختار اسطوره‌ای در داستان و فیلمنامه. ترجمة عباس اکبری. چ۲. تهران: نیلوفر.

ویتیلا، استوارت. ۱۳۹۰. اسطوره و سینما: کشف ساختار اسطوره‌ای در ۵۰ فیلم فراموش‌نشدنی. با مقدمه کریستوفر وگلر. ترجمة محمد گذرآبادی. چ۲. تهران: هرمس.

هایت، گیلبرت. 1376. ادبیات و سنت‌های کلاسیک. ترجمة محمد کلباسی و مهین دانشور. ج2. تهران: آگه.

یداللهی شاه‌راه، رؤیا. 1392. «تکامل شخصیت وهاب در زمینة عشق در داستان خانة ادریسی‌ها بر مبنای الگوی سفر قهرمان جوزف کمبل». فصلنامة علمی‌-پژوهشی نقد ادبی. س۳. ش۲۴.

یونگ،‌کارل گوستاو. 1378. انسان و سمبل‌هایش. ترجمة محمود سلطانیه. چ۲. تهران: جامی.

 

English source

Rensma, Ritske. 2009. The Innateness of Myth: a New Interpretation of