کارکرد کهن‌الگو‌ها در شعر کلاسیک و معاصر فارسی در پرتو رویکرد ساختاری به اشعار شاملو(1)

نویسنده

مربی زبان و ادبیات انگلیسی دانشگاه اراک

چکیده

اسطوره، یا از طریق صور خیال یا از طریق تصاویر کهن‌الگویی در اثر ادبی بروز می‌یابد. ابتدا، تعاریفی از اسطوره و تصویر کهن‌الگویی و رابطة میان آن دو ارایه می‌شود. سپس، در پرتو بررسی نمونه‌هایی از اشعار کهن و نو، نقش و جایگاه اسطوره در ساختار کلی شعر و در محور افقی و عمودی خیال تبیین می‌شود. آن‌گاه در بخش اصلی مقاله، تجلی اسطوره به واسطة تصاویر کهن‌الگویی بررسی و به این نیز پرداخته می‌شود که اسطوره راهنمای فهم کهن‌الگوهاست. خودآگاهی، ناخودآگاهی و ناخودآگاه جمعی و کهن‌الگو از دیدگاه یونگ نیز بررسی و برخی از این کهن‌الگوها در اشعار شاملو تبیین می‌شود. نتیجه این است که کهن‌الگوها در قالب پیکره، نوعی اسطوره می‌آفرینند و اسطوره‌ها از یک سو، در نقش ماما، اندیشه‌های نوزاد شاعر را متولد می‌کنند و از سوی دیگر، جزئی جدایی‌ناپذیر از کلیّت اندام‌وارِ سازگان شعر نیز به شمار می‌آیند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Persian Poetry and Archetypes: A Constructive Approach to Shāmlū's Poetry

چکیده [English]

 
By considering the meaning of archetype and myth, in the present article attempt is made to show the relationship between the two in some selected poems by certain Persian classic and modern Poets. Then, based on Jungian concepts – conscious, unconsious and collective unconscious – the role of archetype in the works of the contemporary Persian poet, Ahmad Shāmlū (1925-2000) is demonstrated.
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Myth
  • imagery
  • Archetype
  • CarL Jung
  • Ahmad Shāmlū