حلاج در آثار مولانا

نوع مقاله: علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فردوسی مشهد

2 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب

چکیده

این مقاله به بازشناسی تصویر حلاج در آثار مولانا و واکاوی کلام مشهور «اناالحق» می‌پردازد و می‌خواهد نگاه مولوی را به احوال و آثار حلاج دنبال کند. مَشرب حلاج که مخالفان او از آن به «اتحاد» و «حلول» تعبیر می‌کنند، از نظر معتقدان او بیشتر به «استغراق» تعبیر می‌شود. مولانا در آثارش نام حلاج را به طور مکرّر ذکر کرده است. وی اندیشه حلاج را در آثار خود بازتاب داده و با همه مصایبی که بر حلاج رفته، او را سربلند و سعادتمند یافته است. پژوهش حاضر نشان می‌دهد که مولانا اندیشه حلاج را هضم و جذب کرده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Hallaj in the Works of Mawlana Jalāl al-Din Rūmi

نویسندگان [English]

  • mohammad Najārī 1
  • Kāmel Ahmadnejād 2
1 Ph D. Candidate of Persian Language and Literature, Ferdowsi University of Mashad
2 Assistant Professor of Persian Language and Literature, IAU, South Tehrān Branch
چکیده [English]

 
The aim of this article is reconsidering the image of Hallaj and his famous statement “ana-al-Haq” in the works of Mawlana Jalāl al-Din Rūmi. Hallaj is accused of believing in incarnation by his opponents, but his followers, rejecting these accusations, believe he has entered into total absorption. Jalāl al-Din Rūmi has integrated Hallaj’s thoughts in his works in a way that their reflections are prominent in them.  
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Hallaj
  • Ana-al-haq
  • Mawlana Jalāl al-Din Rūmi
  • Total Absorption
  • Incarnation
کتابنامه

افلاکی، احمدبن اخی ناطور. 1959. مناقب‌العارفین. تصحیح و تعلیق محسین یازیجی.2ج. آنکارا: چاپخانه انجمن تاریخ ترک.

حلاج، حسین‌بن منصور. 1378. دیوان. به تصحیح مسعود توکلی. تهران: زهرا.

زرین‌کوب، عبدالحسین. 1357. جستجو در تصوف ایران. تهران: امیرکبیر.

ـــــــــــــــــــــ . 1364. سرّ نی. 2ج. تهران: علمی.

سلطان‌ولد، بهاء‌الدین. بی‌تا. مثنوی ولدی معروف به ولدنامه. به کوشش نجما جبرئیل موسوی و نیلوفر غلامی. بی‌جا. بی‌نا.

گراوند، سعید. 1391. «زبان و مسائل پیرامون آن در مثنوی معنوی». فصلنامة علمی ـ پژوهشی ادبیات عرفانی و اسطوره‌شناختی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب. س 8. ش27.

ماسینیون، لویی. 1383. مصایب حلاج. ترجمة ضیاءالدین دهشیری. تهران: جامی.

مولوی، جلال‌الدین محمد. 1378. فیه‌مافیه. تصحیح و توضیح حسین حیدرخانی. تهران: سنایی.

ـــــــــــــــــــــــ . 1390. فیه‌مافیه. شرح کریم زمانی. تهران: معین.

ـــــــــــــــــــــــ . 1355. کلیات دیوان شمس یا دیوان کبیر. تصحیح و تعلیقات و حواشی بدیع‌الزمان فروزانفر (دوره 10 جلدی). چ 2. تهران: امیرکبیر.

ـــــــــــــــــــــــ . 1925. مثنوی معنوی. تصحیح رینولد نیکلسون (دوره 3 جلدی). افست از روی انتشارات بریل لایدن.

نجاری، محمد. 1390. «تجلی سیمای حسین‌بن منصور حلّاج در آیینه ادبیات نمایشی». پایان‌نامة کارشناسی ارشد رشته زبان و ادبیات فارسی. دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب. با راهنمایی کامل احمدنژاد.

نیکلسون، رینولد. 1378. شرح مثنوی معنوی. ترجمه حسن لاهوتی. ج 1. چ 2. تهران: علمی فرهنگی.